De juiste aansluiting
13 juli Door Evelien 0 reacties 

Om daadwerkelijk goede zorg te kunnen verlenen, is het van belang te kunnen aansluiten bij de ander. Al googelend wat aansluiten werkelijk betekent, vond ik ’een verbinding tot stand brengen’, ‘passen bij een groep of organisatie’ en ‘bevestigen wat een eerdere spreker gezegd heeft’. Aansluiten in de zorg betekent nog veel meer; soms is het niets doen, aanzien en zwijgen en dat vinden wij als zorgverleners, doorgaans echte doeners, veel ingewikkelder.

 

Hendrik is midden zestig, klein en wat gedrongen. Daar ligt hij dan, onderin het bed. Met grote ogen in een te smal gezicht kijkt hij me strak aan. “Kort en duidelijk zijn,” zo had mijn collega het aan me overgedragen en ik was van plan mijn best te gaan doen. Mijn avonddienst was zojuist begonnen en ik wilde even kennis maken. “Ik moet jou niet, ik moet Lisa,” zo kwam het er kort en duidelijk uit. Lisa had hem vanochtend opgenomen. Zij kende hem al jaren vanuit de thuissituatie en had credits bij hem opgebouwd. Ze had al die jaren zijn toonzetting naast zich neergelegd en de echte Hendrik gezien, daar waar veel collega’s al afhaakten na de eerste confrontatie met hem.

Moeilijke jeugd

Hendrik had geen makkelijk leven gehad. In zijn jeugd moest hij altijd tegen anderen opboksen. Eerst zijn broers, die beter konden leren, toen zijn klasgenoten die precies wisten op welk knopje ze moesten drukken om hem door het lint te laten gaan. Later op zijn werk. Hendrik werd vaak niet begrepen, zijn visie op de werkelijkheid was rauw, puur, maar zeker eerlijk. Dat is niet iets dat door iedereen gewaardeerd wordt. Hendrik kreeg al jong een CVA en een aantal jaren later, toen hij net de situatie een beetje leerde accepteren, kwam er nog een overheen. Hendrik werd steeds cynischer en kon de wereld alleen vanuit zijn donkere levensvisie benaderen.

Marijke

Dit was voor Marijke, zijn zeven jaar jongere vrouw, de ene keer afschuwelijk en dan weer zo pijnlijk en verdrietig dat ze juist daardoor toch weer net genoeg moed en kracht kon verzamelen om door te gaan. Door met háár Hendrik, haar man, die ongezouten zegt waar het werkelijk om gaat, door alle laagjes heen prikt en nog liever stopt met leven dan doorgaan, alleen omdat anderen dat van hem verwachten.

Klaar

Zo ver is het nu. Hendrik wil niet meer. Zijn visie op het leven is de laatste weken van donker naar diep zwart gegaan. Hij kreeg darmkanker, kreeg een stoma en opeens moest hij zonder dat te willen veel nadenken over ontlasting en mensen toelaten om hem daarbij te helpen zonder dat hij iets te kiezen had. Hendrik kwam in het ziekenhuis terecht en daarna bij ons in het hospice. Dit was voor hem de druppel. Vlak voor de overplaatsing had Hendrik zijn vrouw en zoon gemeld ermee te stoppen. Dit deed hij met zo min mogelijk woorden en zonder te willen horen hoe zij erin stonden.

Scanarts

Vanavond kwam de scanarts. Na de scanarts eerst gemeld te hebben, in niet mis te verstane bewoordingen, dat hij een kwartier te vroeg was, kon Hendrik duidelijk vertellen waarom het nu klaar was voor hem. De scanarts was overtuigd. De rauwheid overweldigde hem, maar benadrukte ook de resolutie en nood. De vraag voldeed aan de criteria. De behandelend arts zou een samenvatting van het gesprek krijgen en de datum kon vastgesteld worden. Hendrik toonde na het gesprek geen enkele emotie. Marijke vluchtte in zorgen en hun zoon ging die avond bij zijn nieuwe vriendin slapen.

Aansluiten

Van mijn pogingen om in ieder geval die avond aan te sluiten bij zijn wensen en behoeften, werd hij alleen maar mopperiger. “Jij zit in de zorg, ik niet.” Hij vergrootte mijn Veluws inslikken van de ‘n’ nog even uit en bonjourde me zo ongeveer de kamer uit. Ik gaf hem groot gelijk en moest er inwendig hard om lachen. Dit was de door hem gewenste aansluiting. Marijke nam naast hem, op een bedje op de grond, plaats. Trouw, stil, maar sterk. Oersterk. Net als Hendrik.